مواد قابض در صنعت آرایشی-بهداشتی با عناوین مختلفی نامگذاری می شوند. مثلا به این دسته تونیک ها یا Skin) (tonics یا تونرهای پوستی (Skin toners) نیز اطلاق می گردد. مواد قابض معمولاً به شکل محلول و گاهی ژل عرضه می گردند و به دنبال مصرف محصولات پاک کننده باید استعمال شوند. پرکاربردترین نوع فراورده های قابض، محصولات پس از اصلاح (after shave) هستند.
توجه: تمام اثراتی که محصولات حاوی مواد قابض ادعا می شود دارا هستند. به طور علمی مطالعه نشده است و اینکه واقعا اثرات مفید آنها بر پوست چیست، نامشخص است. معمولاً اثرات مفید این محصولات بر پوست های مختلف، به نوع پوست و نوع ماده قابض بستگی دارد.
ترکیبات قابض
قابض ها محلول هایی هستند که حاوی آب و الکل در نسبت های مختلف می باشند. قابض های مورد استفاده برای پوست های خشک دارای حداقل الکل هستند (چون الکل پوست را خشک می کند) برای پوست های خیلی خشک محصول قابض باید حاوی مرطوب کننده باشند، از طرف دیگر قابض های مورد استفاده برای پوست های چرب، الکل بیشتری دارند.
فراورده های قابض معمولاً حاوی نمک های آلومینیوم یا روی هستند که گفته می شود منافذ پوست را جمع و کوچک می کند، البته این اثر از نظر علمی مطالعه نشده است. استفاده از این فراورده ها پس از مصرف پاک کننده ها مفید است چون باعث مهار نفوذ آلودگی ها و ذرات غبار به داخل منافذ می شود. محلول های قابض معمولاً دارای مواد خنک کننده از جمله منتول یا کامفر هستند که احساس خنکی و شادابی در مصرف کننده ایجاد می کند. الکل هم به دلیل تبخیر سریع از سطح پوست باعث احساس خنکی می شود همچنین این محلول ها ممکن است حاوی رنگ و عطر نیز باشند.
گاهی این فراورده ها حاوی مواد طبیعی و گیاهی هستند که باعث سفتی، طراوت و خنکی پوست می شوند. مانند عصاره نارون کوهی (Witch hazel) که از برگ های درخت نارون Hamamelis virginiana استخراج می شود. این عصاره اثرات ضد التهاب و قابض دارد. یک جزء معمول در محصولات قابض و فراورده های پس از اصلاح است. سایر عصاره های گیاهی که گفته می شود دارای اثرات قابض هستند عبارتند از عصاره پوست درخت بلوط و عصاره گل های درخت نمدار .
توضیحات
استفاده از مواد قابض پس از مصرف پاک کننده ها دارای اثرات مفید دیگری نیز هست، مثلاً باعث حذف باقی مانده صابون از سطح پوست می شود، البته امروزه با استفاده از صابون های جدید (صابون های فاقد صابون) که کاملاً با آب از سطح پوست شسته می شوند، استفاده از قابض ها بدین منظور غیر ضروری به نظر می رسد.
فراورده های پس از اصلاح (after shaves) حاوی مواد قابض، آب و الکل هستند. حضور مقداری الکل در این فراورده ها اثرات ضد باکتریایی دارد و از ایجاد عفونت در بریدگی های ریز که طی اصلاح ممکن است حاصل شوند (و گاهی حتی دیده هم نمی شوند)، جلوگیری می کند. نمک های روی و آلومینیوم موجود در این فراورده ها نیز باعث انقباض منافذ پوست که ممکن است به دلیل شستشوی صورت با آب گرم باز شده باشند می شوند. لوسیون های پس از اصلاح به دلیل حضور منتول، اثرات خنک کننده و شاداب کننده دارند. تنها تفاوت میان این محصولات با نام های تجاری مختلف حضور عطر یا اسانس موجود در آنها می باشد. باید در نظر داشت که ارزش واقعی و عملی این مواد هنوز مورد بحث است و هیچ مقاله علمی در مورد اثبات فواید آنها تاکنون منتشر نشده است.
