مکانیسم عمل نرم کننده های مو چگونه است؟چه کسانی استفاده کنند؟  

فصل ۳۲ 

نرم کننده های مو 

کوتیکول، لایه بیرونی ساقه مو است (به مقاله ساختار مو مراجعه کنید). یکنواختی و سلامت کوتیکول تعیین کننده ظاهر آن می باشد. بعضی مشخصات مو مانند نرمی، درخشندگی و  انعطاف پذیری مو وابسته به خصوصیات سطحی آن است. نرم کننده های مو ساختار سطح مو را  تصحیح می کنند.  

چه اتفاقی موقع آسیب لایه بیرونی مو رخ می دهد؟ 

درخشندگی مو به دلیل انعکاس نور از سطح تارهای آن است. اگر آسیبی به سطح مو برسد،  انعکاس نور از بین می رود و مو درخشندگی و براقی خود را از دست می دهد. 

در صورت آسیب سطح مو، بارهای منفی در ساقه آن پدیدار می گردند، در نتیجه تارهای مو همدیگر را دفع کرده و شانه کردن و آراستن مو مشکل می شود. 

صافی و نرمی مو در نتیجه سلامت و یکنواختی کوتیکول مو است. یک کوتیکول سالم، ظاهری مشابه پوشش سفالی بام خانه دارد که همه سفال ها به طور منظم کنار هم قرار گرفته اند. اگر کوتیکول آسیب ببیند، سطح مو نامنظم و خشن میشود و در نهایت ممکن است مو بشکند یا  منشعب شود (موخوره). 

علل آسیب مو 

• شستشوی مداوم مو اگر مو کوتاه باشد و شامپو هم ملایم باشد آسیب وارده حداقل است. 
• شانه زدن بیش از حد 
• استفاده زیاد از خشک کننده های مو (سشوار) 
• فر زدن موها 
• روشن کردن یا رنگ کردن موها 
• تماس زیاد با نور آفتاب، در معرض باد قرار گرفتن، تماس زیاد با آب استخر 

تمام موارد فوق باعث آسیب کوتیکول مو می شوند. بنابراین مو ناصاف، کدر و مات و شکننده  شده و شانه کردن آن مشکل می گردد. 

توجه: تمام موارد فوق باعث آسیب کوتیکول و در نهایت ساقه مو که بافت مرده است، می شوند و هیچ اثری روی سلول های زنده و یا رشد مو ندارند و مویی که تازه تولید می شود ظاهر طبیعی و سالم خواهد داشت. 

البته در صورت تکرار مداوم، این آسیب ها ممکن است روی سلولهای زنده فولیکول مو هم  اثر بگذارند، مثلا استفاده مکرر از سشوار ممکن است گرمای موضعی ایجاد کند و به فولیکول و  سلول های زنده هم آسیب برساند. 

مکانیسم عمل نرم کننده ها 

نرم کننده ها برای جلوگیری از آسیب کوتیکول مو طراحی شده اند. اعمال اصلی نرم کننده ها عبارتند از: 

•  سطح مو را به شکل یک لایه پوشش می دهند، این پوشش باعث نرم شدن و یکنواختی مو می گردد. 
• بار الکتریکی مو را خنثی می کنند. بنابراین موها صاف و مرتب به نظر می رسند، راحت تر شانه می شوند، ضخیم تر به نظر می رسند و کمتر در هم گره می خورند. 

توجه: نرم کننده ها فقط روی سطح مو موثر هستند و به داخل مو نفوذ نمی کنند و وارد فولیکول مو نمی شوند. اثر آنها موقتی است و چند روز بعد از بین می رود. (دوام اثر آنها به شرایط محیط  وابسته است.) با شستشو از روی مو پاک می شوند. نرم کننده ها فقط روی ظاهر و زیبایی مو موثرند  و کاربرد درمانی ندارند. 

مانند شامپوها، علاوه بر ماده فعال ممکن است شامل اجزاء دیگر مثل عطر، نگهدارنده، مرطوب  کننده برای موهای خشک، رنگ و غیره باشند. 

انواع نرم کننده ها 

نرم کننده انواع مختلفی دارند: 

• سورفکتانت های کاتیونی 
• پلیمرهای کاتیونی 
• نرم کننده های پروتئینی 

سورفکتانت های کاتیونی 

معمولا نقاط آسیب دیده مو بار منفی دارند، از آنجایی که این سورفکتانت ها بار مثبت دارند، می توانند به نواحی آسیب دیده سطح مو متصل شوند و آن را با یک لایه یکنواخت پوشش دهند و  بار منفی سطح مو را خنثی نمایند. 

چون سورفکتانت های کاتیونی حاوی زنجیره های طولانی اسید چرب هستند، باعث نرم و درخشان شدن سطح مو می شوند. 

سورفکتانت های کاتیونی در پوشاندن آسیب های ناشی از سشوار کردن، استفاده از رنگ  برهای مو و یا فر زدن مفید هستند. هر چه آسیب وارده به مو بیشتر باشد، بار منفی بیشتری در سطح مو پدیدار می گردد، در نتیجه اتصال نرم کننده به مو محکم تر خواهد بود و مو یکنواخت تر و نرم تر  به نظر خواهد رسید. 

 

پلیمرهای کاتیونی 

پلیمرها زنجیره طولانی از واحدهای متصل به هم هستند. پلیمرهای کاتیونی که به عنوان نرم  کننده به کار می روند معمولاً حاوی مواد زیر هستند: 

• سیلیکون ها 
• پلی آمیدها 
• پلی آمین ها 
• مواد سلولزی 

این پلیمرها نیز به سطح مو متصل شده و نقائص آن را پوشش می دهند، به این ترتیب نور اجازه  انعکاس از مساحت مو را پیدا کرده و ظاهر ساقه مو نرم و یکنواخت به نظر می رسد. 

فواصل مصرف نرم کننده ها 

فواصل استفاده از نرم کننده ها متفاوت است و به نیاز و نظر مصرف کننده بستگی دارد. افراد با موهای سالم نیازی به نرم کننده ندارند، اما در افرادی که مو به دلیل استفاده از رنگ برها، فر زدن یا مواجهه با هوای خشک، آسیب دیده است، مصرف نرم کننده مفید است. در افرادی هم که شانه زدن مو مشکل است یا مو مات و کدر شده است نرم کننده توصیه می شود. 

نرم کننده ها نباید بیش از حد استفاده شوند چون مصرف زیاد آن باعث از بین بردن شادابی مو  و کدر شدن آن می گردد. 

حالت دهنده های مو: موس و ژل 

موس ها و ژل ها متفاوت از نرم کننده ها عمل می کنند. موس ها برای حالت دادن و کمک به حفظ حالت مو به کار می روند. آنها دو یا چند عدد مو را مثل یک لایه نازک پوشش داده و باعث می شوند مو از تاثیر شرایط خارجی مثل باد و اشعه آفتاب محفوظ بماند. برای ایجاد یک مدل موی  خاص از ژل مو باید استفاده کرد. ژل ها مو را محکم و ثابت میکنند و حالت آن را حفظ  می نمایند.