درمان جوش چیست و اساس کار متخصصین چگونه است؟

کارهای اصلی که توسط یک مراقب پوست و مو در درمان جوش به کار می رود عبارتند از: 

• تمیز کردن صورت 
• خروج محتوی کمودونها  
• آموزش به بیمار که چگونه پوست خود را تمیز کرده و یا با آن رفتار کند. 

واضح است که این درمان ها باید با درمان دارویی توسط پزشک پوست و مو همراه شود تا موثر واقع گردد. 

قسمتی از معالجه جوش که توسط مراقب پوست و مو انجام می شود و اساسا باز کردن و خروج محتوی کمودون ها نام دارد هیچ اثری در طول دوره بیماری نمی تواند داشته باشد. خروج محتوی کمودون ها می تواند از تبدیل آنها به ضایعات التهابی قرمز جلوگیری کند، اما ممکن است نتواند جلوی ظهور کمودون های جدید را بگیرد گرچه این نوع معالجه توسط مراقب پوست و مو مطمئنا ظاهر پوست را موقتا بهتر کرده و اثرات روانی مفیدی به همراه دارد. 

مراحل معالجه کمودون ها عبارتند از: 

• نرم کردن کمودونها 
• تمیز کردن و استریل کردن پوست 
• خروج محتوی کمودون ها 
• تمیز کردن بیشتر مناطق مبتلا به جوش 

نرم کردن کمودون ها 

ترجیح داده می شود که قبل از خروج محتوی کمودون ها ابتدا این ضایعات نرم شوند. این کار با استفاده از کرم های محتوی رتینوئیک اسید صورت میگیرد. کرم باید در منطقه مبتلا هر روز به  مدت یک ماه استفاده شود، قبل از اینکه مراقب پوست و مو اقدام به خروج کمودون ها نماید. این  نرم کردن اولیه بهتر است توسط پزشک پوست و مو صورت گیرد. 

درمان های جانبی برای نرم کردن و سست کردن کمودون ها عبارتند از: 

• استفاده از بخار 
• استفاده از کمپرس مرطوب و داغ چند دقیقه قبل خروج کمودون ها 
• استفاده از فراورده های حاوی گوگرد و سالی سیلیک اسید قبل از خروج کمودون ها 

تمیز کردن و استریل کردن پوست 

استریل کردن و تمیز کردن پوست میتواند توسط محلول الکلی ۷۰ و یا محلولهای آنتی سپتیک انجام شود. 

خروج محتوى کمودون ها 

به دو صورت می تواند انجام شود: 

• با فشردن پوست توسط نوک انگشتان 
• با استفاده از سوزن کمودون 

هر دو متد قابل قبول بوده و طرفداران خاص خود را دارد بحثهایی درباره مزایا و مضرات خروج کمودون ها وجود دارد: 

فشردن کمودونها با نوک انگشتان اگر به درستی انجام نپذیرد، میتواند باعث انتشار محتوی کمودون به بافتهای اطراف شده و منجر به ضایعه و التهاب در مناطق اطراف کمودون گردد. این روزها با پیدایش ایدز و افزایش شیوع عفونت هپاتیت B، هر تماسی با خون و فرآورده های خونی بیمار نیازمند به کاربردن دستکش است. یک مراقب پوست و مو که با نوک انگشتان، کمودون ها را تخلیه میکند باید دستکش بپوشد زیرا این عملیات ممکن است منجر به مقدار کمی خونریزی در  بعضی مناطق گردد. از طرفی پوشیدن دستکش از یک طرف میتواند باعث شود که مراقب پوست و مو نتواند به خوبی از سرانگشتانش برای خروج کمودونها استفاده کند و باعث ایجاد اشکال در خروج کمودون ها گردد. به عبارت دیگر خیلی از مراقبین پوست و مو، متدهای قدیمی خروج کمودون با نوک انگشتان دست را ترجیح می دهند. 

آنها بر این عقیده هستند که فشار عمودی نسبتا زیادی که توسط سوزن کمودون بر روی مجرای فولیکول به سمت پایین و به داخل لایه های عمیق تر ایجاد می شود ممکن است باعث  ترکیدن فولیکول شود، در حالی که این اتفاق هیچ گاه زمانی که یک مراقب پوست و مو با تجربه از انگشتان دست برای خروج کمودون ها استفاده می کند نخواهد افتاد. بعضی از طرفداران متد سنتی، پوشاندن انگشتان دست با لایه نازکی از یک پارچه پنبه ای آغشته شده به الکل را توصیه می کنند. تمام محاسباتی که در اینجا توضیح داده میشود باید در شرایط مناسب تحت نور کافی و در موارد لازم با عینک و ذره بین انجام شود. 

خروج محتوی کمودونها چگونه صورت می پذیرد؟ 

کمودونهای باز (جوش های سرسیاه) 

خروج محتوی این قبیل کمودون ها با ایجاد یک فشار ملایم عمودی و پیوسته به سمت پایین در اطراف مجرای خروجی انجام می شود.فشاری که بر کمودون وارد می آید بایستی باعث خروج  محتوی کمودون به سمت بالا و خارج پوست شود. اگر با این کار محتوی کمودون خارج نشد باید محل انگشتان دست در اطراف ضایعه جابجا شود و مجددا پروسه تکرار گردد. اگر دیده شود که محتوی چربی کمودون ها شروع به خروج کرده است بایستی در چند نقطه دیگر نیز فشار  اعمال شود تا کمودون کاملا تخلیه گردد و یا خونریزی جزئی رخ دهد. مواد خارج شده باید از  سطح پوست توسط یک پنبه پاک شود (بهتر است از گاز و یا پارچه های دارای بافت خشن استفاده نشود) و منطقه دوباره توسط ترکیبات ضدعفونی کننده شسته شود. 

کمودونهای بسته (جوش سرسفید) 

اگر کمودون به راحتی باز نشود، باید مرکز آن را با یک سوزن استریل فشار داد. به دنبال این کار، محتوی کمودون طبق روشی که در مورد کمودونهای سرسیاه توضیح داده شد تخلیه می شود. محتوی پوستولهای کوچک (تا ۳ میلی متر) قطر میتواند با سوزن زدن در مرکز آنها تخلیه شود. به دنبال سوزن زدن محتوی کمودون با فشار طبق روشی که شرح آن آمد خارج می گردد. 

برای معالجه پوستول های بزرگ، بیمار بایستی به پزشک مراجعه کند. اگر بیشتر از ۴ یا ۵  پوستول وجود دارد نیز ترجیح داده میشود به پزشک مراجعه شود. 

از طرف دیگر، ندول ها و کیست ها نبایستی سوزن زده شده و یا فشرده شوند. این ضایعات باید  حتما توسط پزشک پوست و مو معالجه گردد باید از دستکاری پاپول های التهابی قرمز رنگ اکیداً اجتناب شود. این ضایعات نبایستی فشرده شده و یا سوزن زده شوند. با سوزن زدن فقط خونریزی در آنها اتفاق می افتد بدون اینکه محتوی فولیکول تخلیه شود. دستکاری این قبیل ضایعات تنها  می تواند باعث صدمه به بافت شده و احتمال ایجاد زخم و متعاقب آن اثرش در محل را تشدید نماید. هیچ ماده چربی از داخل این ضایعات خارج نخواهد شد. 

تمیز کردن بیشتر مناطق مبتلا به جوش

پس از اتمام خروج کمودون ها توصیه می شود منطقه مبتلا تمیز شده و با محلول های الکلی و ضد عفونی کننده ها، ضد عفونی شود. 

معالجه جوش توسط متخصص پوست

دو نوع  درمان معمولاً توسط پزشکان پوست و مو صورت می پذیرد:

• استفاده از فراورده های موضعی (خارجی) درمان جوش 
• استفاده از فراورده های خوراکی درمان جوش (مصرف سیستمیک) 

توجه این قسمت برای این هدف ارائه نشده است که مراقبین پوست و مو افراد دارای جوش را  با درمانهای دارویی درمان کنند. هدف، بسط و توسعه اطلاعات مراقبین پوست و مو می باشد تا به  آنها اجازه دهد که با درمانهای دارویی رایج در درمان جوش آشنا شوند. مطمئنا درمانهای دارویی  باید حتما توسط پزشک انجام پذیرد. 

فراورده های استعمال موضعی (خارجی) درمان جوش

فراورده های موضعی درمان جوش به منظور استفاده بر روی پوست منطقه مبتلا تهیه می شوند. اغلب به صورت کرم یا مایع (به فرم امولسیون سوسپانسیون محلول های آبی یا الکلی) موجود هستند. این فراورده ها عموما تا حدی باعث خشک شدن و تحریک پوستی شده، مخصوصا انواعی که مکانیسم اثر  آنها بر پایه کاهش ترشحات غدد چرب می باشد. با شروع درمان توسط فراورده موضعی ضدجوش برای اولین بار، معمولاً اقداماتی صورت میگیرد: ابتدا باید فراورده بر روی منطقه کوچکی از پوست  امتحان شود و اگر تحریک و قرمزی ایجاد نشد به صورت وسیعی بر روی پوست استفاده و مصرف  شود و برای مناطق باز بدن مثلا صورت به کار رود. بهتر است که از ترکیبی از فراورده ها برای درمان جوش استفاده شود، مثلا یک فراورده صبح و یک فراورده در شب به کار رود. 

فراورده های شامل سالیسیلیک اسید ،سولفور و رزورسینول 

اینها فراورده های سنتی درمان جوش هستند که امروزه کمتر رایج می باشند، زیرا فراورده های جدیدتر و موثرتری پا به عرصه بازار گذاشته اند.این ترکیبات، مواد کراتولیتیک هستند که باعث حل شدن ماده کراتین موجود در پوست می شوند. حل شدن لایه کراتین موجود در پوست کمک به رفع موادی می کند که باعث مسدود شدن مجرای فولیکول مو شده اند. با وجود اینکه عملکرد کراتولیتیکی سالیسیلیک اسید، گوگرد و رزورسینول نسبتا ضعیف است، ممکن است یک اثر خشکی و تحریک پوستی با مصرف این فراورده ها ایجاد شود. این مواد اثر ضد باکتریایی خفیفی نیز دارند. 

آلفا هیدروکسی اسیدها 

دلیل کاربرد این فراورده ها بر روی جوش خاصیت لایه برداری این ترکیبات می باشد که در نتیجه ضعیف شدن پیوند بین سلولهای لایه خارجی پوست و دیگر سلول ها ایجاد می شود و به این ترتیب از مسدود شدن مجرای فولیکول مو با مصرف این فرآورده ممانعت به عمل می آید. تحقیقات  اثرات مفید آلفا هیدروکسی اسیدها را در غلظتهای کم در جوش های خفیف و متوسط نشان داده است.  دیده شده که با مصرف این فراورده ها تعداد ضایعات کمتر شده است. این فراورده ها در درمان جوش باید در غلظتهای کم یک یا دو بار در روز استفاده شوند.

بنزوئیل پراکساید 

این فراورده یک ترکیب ضد میکروب بوده و مکانیسم عمل ضد باکتریایی آن از طریق اکسید کردن پروتئین های باکتری می باشد. وقتی این ترکیب بر روی پوست استفاده می شود به داخل  مجرای فولیکول مو نفوذ کرده و باعث کاهش تعداد باکتری های ایجاد کننده جوش در مجرای فولیکول می گردد. به علاوه این ترکیب یک اثر کراتولیتیکی نیز دارد. این ماده به صورتهای کرم، ژل، لوسیون، ماسک صورت و صابونهای ضد جوش در بازار موجود است. بنزوئیل پراکساید اغلب  در غلظتهای ۱٫۵ ، ۵ و ۱۰ درصد به کار می رود. فراورده های حاوی بنزوئیل پراکساید ممکن است  باعث خشکی و تحریک پوستی شوند، از این رو توصیه می شود شروع مصرف این فراورده ها با  غلظت های کم باشد و اگر تحریک پوستی ایجاد نشد به غلظت های بالاتر افزایش پیدا کند. 

آنتی بیوتیکهای با مصرف موضعی در درمان جوش

معمولا یکی از آنتی بیوتیکهای اریترومایسین، کلیندامایسین و یا تتراسیلکین به صورت موضعی در درمان جوش به کار برده می شود. این فراورده ها مستقیما بر روی باکتری های ایجاد کننده جوش در مجرای فولیکول مو عمل می کنند. در تعداد کمی از بیماران ممکن است واکنش های حساسیتی در برابر این آنتی بیوتیک ها بروز کند. 

رتینوئیک اسید 

رتینوئیک اسید از لحاظ شیمیایی از خانواده ویتامین A می باشد. اثر اصلی آن تنظیم سرعت کراتینیزاسیون، به عبارتی تنظیم سرعت تقسیم سلولی در مجرای فولیکول مو می باشد. به این شکل، رتینوئیک اسید باعث نوشدن مداوم سلول های موجود در مجرای فولیکول مو می شود که متعاقب این نو شدن، سلولهای مرده از مجرای فولیکول مو به بیرون رانده می شوند، در نتیجه از  مسدود شدن فولیکول مو و تشکیل کمودون ها ممانعت به عمل می آید، به همین جهت ترکیب بسیار موثری در درمان ضایعات غیر التهابی آکنه یعنی کمودون ها به شمار می رود که شامل کمودونهای بسته و باز هستند. رتینوئیک اسید به فرمهای کرم ژل و محلول موجود می باشد. غلظت های معمول  و رایج رتیئوئیک اسید ۰٫۰۲۵ و ۰٫۰۵ می باشد.

وقتی برای اولین بار به کار می رود ممکن است  باعث قرمزی و تحریک پوستی شود بعضی اوقات در شروع معالجه ممکن است حتی آکنه بدتر  شود، اما این مسئله با گذشت زمان حل میشود. رتینوئیک اسید حساسیت پوست به آفتاب را زیاد  کرده و بنابراین باید شبها استفاده شود در طی روز افرادی که از رتینوئیک اسید استفاده می کنند  بایستی تا حد امکان از آفتاب اجتناب کرده و ضد آفتاب مصرف کنند. رتینوئیک اسید در جلوگیری از پیری پوست تاثیر بسیار خوبی دارد و برای روشن کردن مناطق لک دار پوست نیز به  کار میرود. 

آداپالن (Adapalene)

مکانیسم عمل آداپالن داروی موضعی درمان جوش، شبیه رتینوئیک اسید است. آداپالن به صورت ژل با غلظت %۰٫۱ موجود می باشد. آداپالن دیده شده در جوش های خفیف تا متوسط موثر است. این  ترکیبات تاحدی اثرات ضدالتهابی نیز دارد. عوارض جانبی آداپالن نیز شبیه فراورده های رتینوئیک اسید بوده و ممکن است تحریک پوستی ایجاد شود که به صورت قرمزی خشکی، احساس سوزش خفیف خود را نشان می دهد. فراورده های آداپالن به صورت ورقه نازکی معمولاً به صورت یک بار در روز و بلافاصله قبل خواب و پس از شستشوی صورت روی منطقه مبتلا استفاده می شوند. 

آزالائیک اسید 

آزالائیک اسید به صورت طبیعی در بدن تولید می شود. بر اساس این فراورده، تعداد دیگری  مواد و فراورده های جدید موثر در درمان جوش کشف و مطالعه شده است. آزالائیک اسید در درمان جوش به چند طریق عمل می کند. این ترکیب هم اثرات ضد التهابی و هم ضد باکتریایی دارد. علاوه بر این، آزالائیک اسید تقسیم و نو شدن سلولی را در مجرای فولیکول مو تنظیم کرده  و به این ترتیب از مسدود شدن مجرای فولیکول مو با مواد کراتینی ممانعت به عمل می آورد و  جلوی تشکیل کمودون را می گیرد. فراورده های محتوی آزالائیک اسید برای درمان هر دو نوع  ضایعات التهابی و غیر التهابی به کار میروند. آزالائیک اسید برای روشن کردن مناطق لک دار  تیره رنگ پوست نیز استفاده می شود

فراورده های خوراکی درمان جوش ها

آنتی بیوتیکها 

آنتی بیوتیک ها برای درمان ضایعات التهابی و عفونی جوش ها به کار می روند. این ترکیبات مستقیما  بر روی باکتری های مجرای فولیکول مو که مسبب ایجاد ضایعات التهاب هستند، عمل می کنند.  آنتی بیوتیک هایی که اساسا به صورت خوراکی در درمان این نوع ضایعات به کار میروند از دسته  تتراسیکلین ها و یا اریترومایسین هستند. از انواع خوراکی آنتی بیوتیکهای موثر در درمان جوش تتراسیکلین ها ارجحیت دارند. موثرترین ترکیب خانواده تتراسیکلین ها در این امر ، ماینوسیکلین  است که به صورت دوزهای ۵۰ میلی گرم دو بار در روز به مدت چند هفته داده می شود. به دنبال این رژیم درمانی بیمار دوز دارو را به ۵۰ میلی گرم یکبار در روز کاهش می دهد. اثر اصلی  ماینوسیکلین بر علیه باکتری های مسبب جوش ها بوده اما یک اثر مضاعف نیز بر روی پروسه التهابی بروز آکنه دارد. (داکسی سیلیکن ترکیب دیگری از خانواد تتراسیکلین ها بوده که به صورت رایج  در معالجه جوش ها استفاده می شود. )