چین و چروک
فیلر ها (پر کننده ها) و حجم دهنده های بافت نرم چه موادی هستند؟
فیلر ها (پر کننده ها) و حجم دهنده های بافت نرم
بخشی از تحلیل حجم صورت می تواند توسط تزریق فیلر های بافت نرم به داخل بخش زیر پوست یا هیپودرم اصلاح شود. با پیشرفت های چشمگیری که در این زمینه در دهه های اخیر صورت پذیرفته است، انواع فیلر های بافت نرم تهیه و به بازار عرضه شده اند. افزایش بافت نرم هم اکنون یکی از تکنیک های رایج کارهای زیبایی غیر تهاجمی محسوب می شود.
پرکننده در زبان انگلیسی فیلر ترجمه می شود. به همین دلیل در این مقاله گاهی از ((فیلر)) و گاهی از ((پرکننده)) استفاده شده است.
از دست رفتن حجم صورت یکی از مهمترین فاکتورهای تعیین کننده در روند پیری به شمار می رود.
کشمش، انگور چروکیده می باشد. در حقیقت کشمش انگوری است که حجم خود را از دست داده است. یک اصل مشابه انگور و کشمش در مورد صورت مصداق دارد که به از دست دادن بافت هیپودرم (زیر پوست) مربوط می شود.
با افزایش سن پوست نازک می شود و چربی زیر پوست و استخوان های حمایت کننده آن تحلیل می رود.
فیلر ها به دو دسته زیست تخریب پذیر و زیست تخریب ناپذیر تقسیم می شوند.
پر کننده های زیست تخریب پذیر مانند هیالورونیک اسید در محل، تزریق گشته و باقی می مانند، سپس خنثی شده و بدن آنها را جذب می کند. فیلر های زیست تخریب ناپذیر مانند سیلیکون اثر طولانی تری بر جای می گذارند.
تاریخچه
از زمان های بسیار قدیم بشر همواره دنبال زیبایی بوده و تلاش کرده است که پدیده پیری را تا حد امکان به تعویق بیندازد. با پیدایش بیهوشی و جراحی تا اواخر قرن نوزدهم، اعمال زیبایی غیرتهاجمی مانند تزریق فیلرهای بافت نرم متداول شدند. چربی اولین فیلر(پرکننده) بافت نرم بود که پس از جراحات و آسیب ها استفاده می شد و امروزه نیز به طور وسیعی کاربرد دارد. گرچه پیوند چربی نسبتا یک عمل اساسی و مهم به شمار می رود چرا که مستلزم برداشت بافت چربی از یک محل و پیوند آن به محل دیگر است، نتیجه ممکن است متغیر باشد.
تا اواخر قرن نوزدهم، روغن پارافین به عنوان حجم دهنده و باز گرداننده تقارن در بخشهای مختلف بدن استفاده می شد. گرچه کاربرد آن معمولاً با بروز ندول های گرانولوماتوز التهابی و بد شکل شدن صورت همراه بود، حتی گاهی امکان ایجاد آمبولی پارافین به دلیل راه یافتن به سیستم جریان خون و مسدود شدن مویرگ های ریه وجود داشت، از این رو کاربرد روغن پارافین در این مورد منسوخ شد.
سیلیکون مایع در دهه ۱۹۴۰ در اروپا شهرت خاصی پیدا کرد زیرا هزاران بیمار توسط آن معالجه شدند. از دهه ۱۹۶۰ تاکنون اثر بخشی طولانی مدت مطمئن و بسیار عالی سیلیکون در ایالات متحده آمریکا و انگلستان با استفاده از تکنیکهای مختلف دیده شده است.
باید توجه داشت کاربرد حجم های بالای نامناسب از سیلیکون و یا استفاده از سیلیکون ناخالص می تواند با عوارضی از جمله نقص عملکرد سلولهای عصبی کوری و واکنشهای التهابی همراه باشد. این مشکلات باعث ایجاد یک جو نسبتا نامطمئن در اطراف کاربرد مناسب و آسان سیلیکون در بدن شده است.
کلاژن گاوی قابل تزریق به عنوان مثال کلاژن zyderm، اولین پر کننده زیست تجزیه پذیر بازار بود. FDA این فراورده را در سال ۱۹۸۱ برای حجم دادن به بافت نرم به دلیل ایمنی نسبتا بالایش تایید کرد. گرچه طول مدت اثر کوتاهش و واکنش های آلرژیکی که به دنبال آن بروز کرد باعث شد با فیلر های مطمئن تری از لحاظ طول اثر و ایمنی بالا مانند هیالورونیک اسید جایگزین شود. گرچه پر کننده های بافت نرم متفاوتی با طول اثر متغیر و ایمنی متفاوت به بازار عرضه شده اند، به طور کلی استفاده از پرکننده ها هم اکنون بسیار رایج است.
موارد کاربرد فیلر (پرکننده) ها و انتخاب بیمار
توسعه فیلر های جدیدتر با خواص فیزیکی بسیار متفاوت منجر به ایجاد امکانات درمانی جدید و کاربردهای تازه تر در این زمینه گردید. در طی دهه ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ ، بحث به سمت و سوی پر کردن چروک های صورت کشیده شد و امروزه موضوع پیرامون پر کردن حجم و فرم صورت دور می زند.
در گذشته جوان سازی صورت با اعمال جراحی کشیدن پوست حاصل می شد. امروزه فیلر ها به عنوان اولین خط درمان قبل از هر عملی و حتی گاهی به جای اعمال جراحی استفاده شده و ترجیح داده می شوند. فیلر ها به منظورهای متفاوتی استفاده می شوند، نه فقط برای معالجه علائم پیری به کار می روند، بلکه به منظور بازگرداندن تقارن و رفع نقائص بافتی به دنبال بیماری و یا ضربه نیز به کار می روند.
اصلاح تغییرات مربوط به پیری پوست
تظاهرات اصلی پیری در یک سوم فوقانی صورت شامل از دست رفتن برآمدگی پیشانی به همراه پایین افتادگی ابروها می باشد. فیلر(پرکننده)ها در این منطقه استفاده می شوند تا ابروها را بالا برده و چین های عمیق ناحیه بین دو ابرو را پر کنند و چروک های بخش خارجی چشم ها را مرتفع سازند.
تظاهرات اصلی پیری در یک سوم میانی صورت شامل ظهور گودی زیر چشمها و از دست رفتن حجم گونه های میانی و عرضی می باشد. با معالجه گودی زیر چشم ها، ظاهر خسته صورت از بین رفته و مجددا نمای صاف و یکدست آن پدیدار می گردد. پر کننده ها، حجم گونه های میانی و طرفی را برگردانده و استخوان گونه را برجسته می نمایند.
تظاهرات اصلی پیری در یک سوم تحتانی صورت عبارتند از عمیق تر شدن چین بین بینی و دهان می باشد که به خطوط لبخند شهرت دارند. ظاهر خطوطی که از گوشه های دهان به سمت پاین به طرفین چانه کشیده شده است موقعیت و ساختار لبها را تغییر داده و خط آرواره را مشخص می کند. خطوط لبخند یکی از مشهورترین محل برای کاربرد فیلر ها می باشد. پر کردن این چین ها نتایج زیبایی بسیار عالی و با تاثیر طولانی به همراه دارد معالجه خطوط مشهور به خطوط آب دهان (از گوشه خارجی لبها پایین به سمت چانه) کمک می کند که طرفین لبها به خوبی نگه داشته شوند. فیلر ها به درون زوایای دهان تزریق می شوند تا تغییرات به وجود آمده را اصلاح نمایند.
لبهای پیر، نازک و یکنواخت شده و چروک های ستاره ای و متقاطع در بخش بالایی و پائینی آن پدیدار می گردد، رژلب معمولاً از قسمت قرمز به بیرون زده و به بافتهای اطراف می رسد. فیلر(پرکننده) ، خطوط و چروکهای متقاطع لبها را از بین برده و حجم طبیعی بافت را به آن بر می گرداند.
پیری همچنین منجر به از دست رفتن خط آرواره میشود که میتواند توسط فیلر ها اصلاح گردد.
اصلاح نقائص صورت به دنبال بیماری یا ضربه
گرچه شهرت پر کننده ها اساسا به خاطر کارایی آنها در معالجه پیری پوست بوده، ولی همچنین می توانند در اصلاح نقائص صورت که متعاقب ضربه یا بیماری به وجود آمده است نیز مفید باشند.
در یک سوم فوقانی صورت، عدم تقارن و فرورفتگی های به وجود آمده در پیشانی مانند زخم های گود شده و یا تحلیل بافتی به دنبال بیماری پوستی خاص یا ضربه می تواند توسط این پر کننده ها اصلاح شود.
در یک سوم میانی صورت گودی چانه مربوط به بیماری خاص مانند آتروفی چربی صورت ناشی از ایدز و یا ضربه می تواند توسط فیلر ها اصلاح شود. همچنین نقائص کوچک در بینی مانند افتادگی نوک بینی یا عمیق شدن پل بینی میتواند بدون نیاز به جراحی توسط فیلر ها اصلاح شود. مشکل فک برجسته نیز می تواند توسط فیلر های زیر مخاطی لب بالایی تا حدی اصلاح شود. اسکارها و جای زخم هایی که توسط آکنه بر جای میمانند نیز می توانند به این صورت برطرف گردند.
در یک سوم تحتانی صورت، عدم تقارن و یا نقص در لبها می تواند بدین صورت اصلاح شود. اگر چانه خیلی کوچک است میتواند توسط فیلر ها حجم داده شده و بزرگ شود. شکاف و ترک لبها می تواند توسط سیلیکون اصلاح گردد. هم اکنون پر کننده های جدید با ایمنی بسیار بالا، طول اثر مناسب و خواص فیزیکی مختلف در حال عرضه به بازار هستند. با این اوصاف کاربردهای جدیدی به لیست بیماریها و نواقصی که میتواند توسط فیلر ها مرتفع شود اضافه خواهد شد.
انتخاب بیمار
معمولا در مشورت پیش از عمل جراحی، بیمار کاملا از جهت مناطقی از صورت که نیاز به معالجه دارد مورد بررسی قرار میگیرد. بیماران اغلب از عدم تقارن ها، چروک ها و عیوب مادرزادی پوست صورت خود به درستی آگاهی ندارند. مهم است که پزشک با کمک بیمار به درستی صورت را مورد بررسی قرار داده و اشکالاتی را که توسط پر کننده قابل اصلاح بوده و انواعی را که با پر کننده اصلاح نمی شود مشخص کند. بسیار مهم است که بیمار یک تصور فوق ایده آل از درمان نداشته باشد و انتظارات او در حد واقعی باشد.
بیمارانی که دارای علائم شدید پیری آفتاب هستند و یا چروک های بسیار منتشر دارند ممکن است موارد خوبی برای درمان با فیلر پرکننده نباشند و نیاز باشد از درمان های جانبی مانند لایه برداری شیمیایی عمیق در این موارد استفاده کنند.
بیمارانی که چروک های ناشی از حرکت زیاده از حد بعضی عضلات صورت دارند با استفاده از فیلر ها به صورت موقتی درمان خواهند شد، مگر اینکه عضلات مورد نظر که مسبب چروک هستند توسط سم بوتولینوم A شل و آزاد شوند. هر پرکننده ای برای هر موردی مناسب نیست و ممکن است در یک بیمار از چندین نوع پر کننده مختلف استفاده شود، مثلا بهتر است برای گونه و لب، پر کننده های متفاوتی استفاده شود.برای گونه، پرکننده های با اندازه ذره ای درشت تر می تواند اثر طولانی تر و حجم دهندگی بهتری ایجاد کند، در حالی که در مورد لبها برای حجم دادن شکیل تر و زیباتر از پرکننده های با اندازه ذره ای ریزتر بهتر است استفاده شود و از طرفی با پرکننده ریزتر می توان از سرسوزن ریزتر استفاده کرد که راحت تر و کم دردتر است.
فیلر های بافت نرم: زیست تخریب پذیر و زیست تخریب ناپذیر
فیلر های بافت نرم به دو گروه بزرگ و عمده تقسیم می شوند: زیست تخریب پذیر و زیست تخریب ناپذیر
پر کننده های زیست تخریب پذیر اساسا ایمنی بسیار بالا، ولی نتایج موقتی و گذرا در بر دارند. از طرف دیگر انواع پرکننده های زیست تخریب ناپذیر، ماندگاری طولانی تری داشته ولی خطر عوارضی مانند ندول های التهابی و… را به همراه دارند. از طرف دیگر اگر در محل تزریق این پر کننده ها کمی جابجایی و یا اشتباه صورت پذیرد اثرات نامطلوب آن ۲ تا ۶ ماه طول می کشد تا برطرف شود. باید به خاطر داشت که صورت در اثر پیر شدن تغییر می کند، مثلا نتیجه مطلوبی که در یک شخص جوان از مصرف پر کننده ها بدست می آید ممکن است در یک فرد مسن به صورت عجیب و نامطلوبی ظاهر شود )به عنوان مثال لبها بزرگ میمانند ولی صورت با گذر زمان و پیر شدن کوچک می شود.)
در گذشته طول اثر بیشتر پرکننده های زیست تخریب پذیر، کوتاه و در حد چند ماه بود و به همین جهت افراد ترجیح می دادند از پرکننده های دائمی تر استفاده کنند. امروزه بعضی پر کننده(فیلر) های زیست تخریب پذیر طول اثر در حد ۱ تا ۲ سال دارند و نتایج طولانی اثری پس از تزریق ایجاد می کنند. نیاز به مصرف پرکننده های زیست تخریب ناپذیر با عوارض جانبی بعضا دائمی به مرور در حال کم شدن است. اگر مسئله و مشکلی در اثر استفاده از یک پرکننده، به صورت موقتی (مانند ندول التهابی و یا نتایج نامطلوب) درمان بروز کند با جذب پر کننده بالاخره مرتفع خواهد شد.
پرکننده های زیست تخریب پذیر
کلاژن های قابل تزریق
کلاژن ها پروتئین هایی هستند که اکثریت حجم ماتریکس خارج سلولی را شکل داده و حدود %۸۰ وزن خشک درم پوست انسان را در بر می گیرند. نقش فیزیولوژیکی فیبرهای کلاژن در پوست ،فراهم کردن خواص کشسانی و الاستیکی برای پوست است. با افزایش سن مقدار کلاژن درم کاهش یافته و زمینه برای ایجاد چروک مساعد می شود.
اولین پر کننده بافت نرم زیست تخریب پذیر، کلاژن گاوی بود که در سال ۱۹۵۱ معرفی شد و اولین پر کننده بافت نرم بود که تاییدیه FDA در سال ۱۹۸۱ دریافت کرد و با نام تجارتی 1 Zyderm به فروش می رسید که به دنبال آن Zyderm II و Zyplast به بازار عرضه شدند. کلاژن گاوی تا سال ۲۰۰۳ معروفترین پرکننده موجود در بازار آمریکا بود تا اینکه Restylane که یک پرکننده هیالورونیک اسید تزریقی بود تاییدیه FDA دریافت کرد.
سه فراورده کلاژن گاوی امروزه در دسترس میباشد.
- Zyderm I با ۳۵mg٫ml کلاژن
- Zydermi II با ۶۵mg٫ml کلاژن
- Zyplast با ۳۵mg٫ml کلاژن دارای اتصالات عرضی
1 Zyderm برای چروکهای سطحی پوست به کار می رود، Zyderm II برای چروک های متوسط و Zyplast برای چروک های عمیق تر و چین ها استفاده می شود. گرچه این فراورده ها سالم هستند و نتایج زیبایی مطلوبی به همراه دارند، اما مشکل آنها طول اثر کوتاهشان میباشد که حدود فقط ۳ تا ۶ ماه طول می کشد. سه درصد بیماران به کلاژن گاوی حساس هستند و بهتر است تست پوستی قبل تزریق انجام شود. به دلیل مشکل حساسیت پوستی کلاژن های گاوی انواع جدید محصولات کلاژن به بازار عرضه شده اند.
تعدادی فرآورده از کلاژن انسانی با تحریک کم سیستم ایمنی از پوست جسد انسان تهیه شده است (Dermalogen, Cosmosplast, Cosmoderm®, Cymetra, alloderm) ، اما از آنجایی که طول اثر کوتاه ۳ تا ۶ ماه دارند در حال از دست دادن شهرت و معروفیت خود هستند.
یک مکمل جالب برای کلاژن های درم Evolence است. این پرکننده از کلاژن خوک به دست می آید و بخش حساسیت زا و ایجاد کننده آلرژی آن از ساختار کلاژن حذف شده است (قسمت تلوپپتید). هر دوی این خصوصیات باعث شده کلاژن خوکی از گاوی کم حساسیت زاتر باشد و نیازی به تست آلرژی نداشته باشد. ایجاد پل های عرضی بین زنجیره های کلاژن باعث اثر درمانی طولانی تر می شود که با قندی به نام آرابینوز این پل ها ایجاد می شود. از آنجایی که قند مورد نظر خنثی و سالم است، ایجاد پل های عرضی بیشتری را ممکن ساخته و باعث می شود دفع پر کننده از محل اثر کندتر شده و طول اثر به ۱۲ تا ۱۸ ماه برسد. مشابه پر کننده گاوی، این پرکننده نیز ویسکوزیته های متفاوتی دارد. Evolence با ویسکوزیته بالا برای چین و چروک های عمیق تر و Evolence breeze با ویسکوزیته پایین برای چروکهای ریز و ایجاد حجم در لبها به کار می رود.
فیلر درمی هیالورونیک اسید
هیالورونیک اسید یک پلی ساکارید خطی است که در بافتهای مهره داران وجود دارد. هیالورونیک اسید پوست انسان یک ماده لزج و چسبنده است که فیبرهای کلاژن و الاستین و دیگر ساختارهای بین سلولی را در بر گرفته شده و آنها را کنار هم نگه می دارد. برخلاف کلاژن، ساختار هیالورونیک اسید بسته به نوع موجود و ارگانیسم، اختصاصی نیست و در همه گونه ها یکی می باشد، بنابراین به شکل خالص خود تحریک کننده سیستم ایمنی نخواهد بود.
با افزایش سن، میزان هیالورونیک اسید در پوست کاهش می یابد و در نتیجه آن حجم و آب پوست کم می شود، زیرا هیالورونیک اسید در نگهداری آب پوست نیز موثر است.
اگر هیالورونیک اسید به صورت معمولی به عنوان پر کننده تزریق شود، فقط یک تا دو روز در پوست باقی مانده و سپس تخریب و جذب می شود. پس طول اثر بسیار کوتاهی دارد، برای همین از هیالورونیک اسید دارای پلهای عرضی استفاده می کنند و به این صورت این ترکیب به تجزیه و تخریب نسبتا مقاوم شده و طول اثر آن زیاد می شود.
انواع هیالورونیک اسید دارای پل های عرضی
اولین فراورده هیالورونیک اسید دارای پلهای عرضی که به صورت وسیعی به عنوان حجم دهنده بافتی استفاده شد Hylaform بود. این فرآورده از تاج خروس بدست آمده و توسط دی وینیل سولفون در آن پل های عرضی ایجاد می شود. به جهت طول اثر کوتاه حدود ۳ ماه، طرفداران زیادی ندارد.
اولین فراورده هیالورونیک اسید که تاییدیه FDA دریافت کرد Restylane بود. این فراورده منشا حیوانی نداشته و توسط تخمیر باکتریایی ایجاد می شود و در انتها با استفاده از یک ترکیب اتری در آن پل های عرضی ایجاد می گردد. از آنجائی که این ترکیب نسبت به کلاژن Zyplast کم تر تحریک کننده سیستم ایمنی بوده و طول اثر طولانی تری در حدود ۶ تا ۱۲ ماه دارد، به سرعت به عنوان یک پرکننده بافت نرم طلایی معروف شد. Restylane ای که در بازار دنیا توزیع می شود انواع مختلفی دارد Restylane Subq®، Perlane®Restylane ،Restylane fine lines. تمامی فراورده های فوق الذکر دارای ۲۰ میلی گرم هیالورونیک اسید در میلی لیتر هستند. فراورده های فوق بسته به سایز ذرات هیالورونیک اسید، تعداد ذرات در میلی لیتر و عمق دلخواه جایگزینی در بافت با یکدیگر متفاوت می باشند.
فراورده با تعداد بیشتر ذرات ولی در سایز کوچک Restylane fine line است. فراورده ای با ویسکوزیته پایین می باشد که طراحی شده تا چروکهای ریز و سطحی را مرتفع سازد. با تزریق به قسمت فوقانی درم به راحتی ایجاد حجم می کند. Restylane ذرات درشت تر و کمتری در مقایسه با فراورده قبلی دارد و بنابراین ویسکوزیته بالاتری خواهد داشت. Perlane باز هم ذراتش کمتر و سایز آنها بزرگتر است و حتی از Restylane نیز ویسکوزتر می باشد. این ترکیب طراحی شده تا چروک های عمیق و خطوط را توسط تزریق به زیر پوست پر کند.
Juvederm یک پرکننده هیالورونیک اسید با کاربرد گسترده می باشد که در سال ۲۰۰۱ در اروپا تایید شد و در سال ۲۰۰۶ تاییدیه FDA دریافت کرد. این پرکننده مانند Restylane توسط تخمیر باکتریایی ایجاد شده و به وسیله یک ترکیب اتری در آن پل های عرضی ایجاد می شود. گرچه انواع مختلف ژلهای هموژن این ترکیب لزج در بازار موجود می باشد، همگی آنها ۲۴ میلی گرم هیالورونیک اسید در میلی لیتر دارند. فراورده های مختلف موجود در بازار بسته به میزان پل های عرضی با هم متفاوت هستند. هر چه فراورده دارای پل های عرضی بیشتری باشد، ویسکوزتر بوده و باید به مناطق عمیق تر پوست تزریق شود، بنابراین فراورده های متراکم تر برای چروک های عمیق تر و خطوط مناسب تر هستند و هر چه پل های عرضی کمتر و فراورده کم ویسکوزتر باشد برای چروکهای سطحی تر مناسبند.
فراورده های هیالورونیک اسید مختلفی در گوشه و کنار جهان مصرف می شوند که از جمله میتوان به Puragen ،Esthelis, surgiderm ،Teosyal و دیگر موارد اشاره کرد. بیشتر این فراورده ها ایمنی بالا، خواص ویسکو الاستیک مناسب و طول اثر نسبتا قابل قبول بافتی دارند. از آنجایی که تزریق هیالورونیک اسید یک روش ساده، بی ضرر و مفید برای حجم دادن و پر کردن است فراورده هایی از این دسته روز به روز در حال گسترش می باشند.
سایر پرکننده های زیست تخریب پذیر
Radiesse یک پرکننده زیست تخریب پذیر است که محتوی %۳۰ ذرات میکروسفری هیدروکسی آپاتیت پراکنده شده در حامل ژلی کربوکسی متیل سلولز می باشد. پس از تزریق، بخش حامل که ساختار ژلی دارد توسط ماکروفاژهای فاگوسیت کننده جذب می شود و یک پاسخ فیبروبلاستیک در اطراف ذرات هیدروکسی آپاتیت شکل می گیرد. این ذرات به تدریج در مدت زمان ۱۲ تا ۲۴ ماه که طول اثر پر کننده می باشد، تخریب و جذب می شوند. همانند پرکننده های با ویسکوزیته بالا این ترکیب نیز برای چروک های عمیق تر صورت مناسب بوده و بایستی به مناطق عمیق درم یا بافت زیر پوست (هیپودرم) تزریق شود. به همین جهت برای مناطقی که پوست نازک می باشد مانند حجم دادن لبها و یا نقاطی که پوست زیاد حرکت دارد مناسب نمی باشند زیرا در این مناطق از زیر پوست لمس شده و دیده می شود و طبیعی نخواهد بود. اگر از تکنیک تزریق صحیح استفاده شود، این پرکننده اثرات بسیار خوبی به همراه دارد.
پلی — لاکتیک اسید (PLLA ،Sculptra), پر کننده ای با سرعت تجزیه آهسته می باشد و در حقیقت یک نوع پرکننده نیمه دائمی است که تا ۴۰ ماه و حتی طولانی تر در محل می ماند و تولید بافت همبند جدید را تحریک می کند. به عنوان جایگزین و حجم دهنده صورت بسیار مناسب عمل می کند. FDA این ترکیب را برای از دست رفتن حجم صورت در بیماریهایی مانند لیپوآتروفی ناشی از ایدز تایید کرده و مناسب می داند. ابتدا این پرکننده در بازار اروپا تحت عنوان New fille عرضه شد. به دلیل ایجاد ندولها و پاپولهای التهابی، معروفیت خود را در اروپا از دست داد. بعضی محققین معتقدند که این عوارض جانبی به دلیل رقیق کردن نامناسب و یا طریقه ناصحیح تزریق فراورده ایجاد می شود. مطمئنا با رقیق سازی بیشتر، آماده کردن فراورده رقیق شده ۱۲ تا ۲۴ ساعت قبل درمان و نیز با تزریق آن به مناطق هیپودرم (زیر پوست) می توان تا حد امکان عوارض جانبی آن را کاهش داد.
پرکننده های زیست تخریب ناپذیر
سیلیکون
سیلیکون مایع از بحث برانگیزترین پرکننده های دائمی بافت های نرم به شمار می رود. طرفداران این ترکیب معتقدند اگر درست به کار رود از فراورده های بسیار ایمن و موثر به شمار می رود. مخالفان این ترکیب می گویند که استفاده از سیلیکون با تغییر شکلهای بافتی گسترده همراه بوده که قابل اصلاح نیز نمی باشد و ندولهای التهابی غیر قابل درمان به دنبال مصرف آن حتی پس از سال ها ممکن است بروز کند.
سیلیکون مایع یک پلیمر صناعی از دی متیل سیلوکسان می باشد. ویسکوزیته آن به نوع پلیمریزاسیون بستگی داشته و بر حسب سانتی استوک بیان می شود.
وقتی سیلیکون مایع به مناطق عمیق پوست مثلا ناحیه هیپودرم تزریق می شود باعث تحریک یک واکنش گرانولوماتوز بافتی شده که منجر به تشکیل کلاژن در اطراف قطرات سیلیکون می گردد. برای رسیدن به نتیجه دلخواه، یک سری تزریق به تعداد تقریبا چهار تا پنج نوبت به فواصل هر ۴ تا ۶ هفته مورد نیاز است.
سیلیکون همانند هیالورونیک اسید یک فیلر(پرکننده) بافتی موثر می باشد. سیلیکون نه تنها تمام کارهایی را که از عهده هیالورونیک اسید بر می آید میتواند انجام دهد، بلکه کارهایی می کند که از عهده هیالورونیک اسید بر نمی آید. مثلا سیلیکون قادر است جای زخم های کهنه و فشرده را از بین ببرد، در حالی که هیالورونیک اسید نمیتواند این کار را انجام دهد. در این مورد قطرات ریز سیلیکون به محل زخم (اسکار) تزریق می شود. این قطرات به مرور زمان پاسخ گرانولوماتوز بافتی میزبان را تحریک کرده و طی هفته ها زخم برداشت می شود. در حالی که امکان پذیر نیست بتوان حجم کافی از یک پرکننده خنثی مانند هیالورونیک اسید را به محل زخم تزریق کرد تا اثری مشابه سیلیکون ایجاد شود. سیلیکون برخلاف هیالورونیک اسید مدت اثر طولانی دارد. تکنیک مناسب و درست تزریق نیز در این مورد بسیار مهم است. باید از ایجاد دریاچه سیلیکون (تزریق قطراتی که بسیار درشت هستند و تشکیل توده های سیلیکونی زیر پوست می دهند و اغلب در اثر تزریق بسیار سطحی این ماده به وجود می آیند) اجتناب شود. سیلیکون با تحریک یک پاسخ گرانولوماتوز در میزبان، باعث پر کردن بافت می شود.
از آنجایی که شدت پاسخ گرانولوماتوز در افراد مختلف متفاوت است به طبع آن باید انتظار داشت که ممکن است اصلاحات زیاد از حد در محل صورت گیرد. برای اجتناب از این امر بهتر است سیلیکون طی ۴ تا ۵ جلسه تزریق و به محل وارد شود. گاهی اوقات در ۱ از ۱۰۰۰ بیماران یک پاسخ گرانولوماتوز بسیار شدید غیر منتظره ممکن است اتفاق بیفتد. اگر فرد تزریق کننده ناوارد باشد احتمال این گونه عوارض جانبی افزایش می یابد. اینگونه واکنش ها حتی ممکن است سال ها پس از تزریق سیلیکون و بدون هیچ گونه عارضه زمینه ای و مساعد کننده ای مانند عفونت اتفاق بیفتد. حداقل بعضی از اینگونه عوارض ممکن است مربوط به پیشرفت بعضی بیماری ها در بدن میزبان باشد.
®Artecoll®, Artefill
®Artefill محتوی ۲۰ میکروسفرهای پلی متیل متاکریلات (PMMA) می باشد که به طور یکنواخت در %۳٫۵% کلاژن گاوی و ۰٫۳% لیدوکائین پراکنده شده است. این ترکیب از ®Artecoll خالص تر می باشد. ®Artecoll ترکیبی مشابه ®Artefill می باشد که سالها در اروپا به کار می رفته است. یک تا سه ماه پس از تزریق این دو ترکیب، کلاژن گاوی کاملا جذب شده و با کلاژن انسانی تازه تشکیل شده که ذرات PMMA را در برگرفته جایگزین می شود. بیماران از لحاظ آلرژی و حساسیت به کلاژن گاوی پیش از استفاده از ترکیب باید تست شوند. گرچه ندول های التهابی پس از تزریق این ترکیب به ندرت بروز میکند (۰٫۰۲%> شیوع) این ندولها طولانی مدت می مانند و به درمان مقاوم هستند. با آمدن Artecoll® ،Artefill شهرت خود را تاحدی از دست داده است.
ژل های پلی آکریلامید
Aquamid از ۲٫۵% ژل پلی آکریلامید در آب تشکیل شده است. @Bio-Alcamid از ۴% پلی آکریلامید دارای پل های عرضی با پلی آلکیل آمید تهیه شده است. این دو ژل به آهستگی طی سال ها جذب بدن می شوند. این ترکیبات یا به مرور از هم پاشیده می شوند (مانند ®Aquamid) یا در محل توسط کپسولهای فیبری نگه داشته می شوند (مانند Bio-Alcamid). این ترکیبات اگر در مقادیر زیاد تزریق شوند امکان ایجاد عوارض وجود دارد.
